NÂNG CAO NĂNG LỰC VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LƯƠNG THẾ VINH (Phần 2)

NÂNG CAO NĂNG LỰC VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LƯƠNG THẾ VINH (Phần 2)

TS. Nguyễn Ngọc Hùng- Hiệu trưởng Trường Đại học Lương Thế Vinh

1.2.6. Về người học

Người học vừa là đối tượng, vừa là chủ thể. Theo quan điểm truyền thống hoạt động dạy bắt đầu bằng câu hỏi dạy Ai và dạy cái gì? Câu trả lời dạy ai cho ta thấy ở đây coi người học là đối tượng. Với quan niệm đó người ta khuyến cáo các GV nên nhận thức cho được những đặc điểm cơ bản của đối tượng mà mình “phục vụ”. Những đặc điểm đó là:

-Sự phát triển tâm, sinh lý bao gồm sự phát triển về thể chất, trí tuệ,..

- Hứng thú, động cơ học tập, ý thức về mục tiêu học tập, lòng say mê, sự khao khát kiến thức,…

- Trình độ xuất phát : kinh nghiệm, vốn tri thức đã sẵn có,..

Theo quan điểm hiện đại người học là chủ thể của hoạt động học và hoạt động học quyết định hoạt động dạy học vì vậy mới có cuộc tranh luận “Ai là trung tâm?”trong quá trình dạy học. Tuy nhiên, ý kiến được nhiều người chấp nhận là trong quá trình dạy học GV chủ đạo, HS chủ động. Điều đó có nghĩa trong quá trình dạy học hợp tác cả hai đều có vai trò quan trọng, không ai ở ngoài trung tâm. Với vai trò là chủ thể của quá trình nhận thức người học không chỉ cần được hiểu kỹ những đặc điểm nêu trên mà GV cần nhận thức người học là lẽ tồn tại của việc dạy học, họ là người thợ chính của quá trình đào tạo và trong mọi hoạt động sư phạm của mỗi GV phải lấy nhu cầu, nguyện vọng, lợi ích của người học làm trung tâm , từ đó đưa ra những chiến lược dạy như sau:

- Dạy học phải xuất phát từ người học, ví dụ, từ động cơ, đặc điểm, tính chất, điều kiện.. của người học

- Phải tạo môi trường , điều kiện cho người học tích cực, chủ động trong lĩnh hội.

- Phải coi trọng tư tưởng phân hóa, cá thể hóa và bám sát logic nhận thức của người học

- Phải khuyến khích người học tự kiểm tra, đánh giá mình và tạo cho học ý chí, năng lực học suốt đơi

1.2.7. Về người dạy

Người dạy vừa có vai trò chủ đạo, vừa là tác nhân. Với vai trò là người chủ đạo, người dạy là người phải thiết kế, tổ chức hoạt động dạy học tức là giảng viên phải là người lập kế hoạch dạy học và tổ chức, điều khiển quá trình nhận thức cho người học. Muốn làm cho tốt vai trò đó, người dạy phải có năng lực chuyên môn cao và tay nghề sư phạm giỏi. Với vai trò là tác nhân, người dạy tác động từ bên ngoài với tư cách là người hợp tác và cộng tác. Người dạy khêu gợi, hướng dẫn, hỗ trợ, tạo nên mội trường công tác; người dạy đi cùng người học trong phương pháp học của người học và chỉ ra cho học con đường phải theo suốt cả quá trinh.

1.2.8.Về hình thức tổ chức dạy học và điều kiện, môi trường sư phạm

Tùy thuộc vào đặc điểm nội dung , tính chất bài học mà hoạt động dạy học được tổ chức theo nhiều hình thức khác nhau. Phổ biến nhất là các hình thức tổ chức dạy học ở trên lớp, xưởng thực hành, phòng thí nghiệm… hoặc các hình thức tổ chức ngoài nhà trường như tham quan, khảo sát…

Theo cách thức hoạt động có thể phân ra thành các hình thức tổ chức dạy học toàn lớp, theo nhóm hoặc theo từng cá nhân. Khi nói đến điều kiện môi trường trong quá trình dạy học người ta hàm ý cả điều kiện tinh thần và điều kiện vật chất, môi trường KT-XH và cả môi trường sư phạm. Điều kiện tinh thần gắn với bầu không khí tâm lí trong quá trình dạy học, có người đã nói một khi thầy giáo là thần tượng của sinh viên, một khi đến lớp là đến với niềm vui mang đầy lợi ích thì việc học trở thành niềm khao khát. Điều kiện vật chất gắn với cơ sở vật chất, trang thiết bị cho học tập đó là các phương tiện kỹ thuật cho dạy học, các học liệu…

Có một khuyến cáo đáng tham khảo là : Dạy học không đủ điều kiện phương tiện thì khó nói đến “Công nghệ hóa ” quá trình dạy học và hạn chế hiệu quả của việc đổi mới phương pháp dạy học và hiển nhiên chất lượng dạy học cũng không thể nâng cao. Môi trường ảnh hưởng đến người học và phương pháp học, người dạy và phương pháp dạy một cách tương hỗ. Ở đây coi môi trường như những tác nhân quan trọng tác động lên quá trình dạy học (xem hình 4)

Hình 4: Môi trường sư phạm, môi trường học tập

KẾT LUẬN

PPDH mới là tổ hợp các hình thức hoạt động dạy học đại học ở trường Đại học Lương Thế Vinh, để các GV khai thác tối da năng lực của người học trong môi trường giáo dục đại học thuận lợi đồng thời sử dụng hợp lý các phương tiện dạy học hiện đại

PPDH mới là PP hoạt động hóa người học bằng mọi biện pháp, mọi thủ thuật, giúp cho người học tự nghiên cứu tìm tòi kiến thức, hình thức kỹ năng sống và hoạt động sáng tạo.

PPDH mới là tăng cường các hoạt động hỗ trợ học tập trong đó kiểm tra đánh giá khách quan như một giải pháp quan trọng. Trường ĐH Lương Thế Vinh đang tiến hành đổi mới PPDH. Khâu đột phá là đổi mới PPDH ở các tổ bộ môn chuyên ngành kỹ thuật và các khoa liên ngành. Nội dung đổi mới là kết hợp các PPDH tương tác, thực hành, thực tập và ứng dụng công nghệ thông tin, kiểm tra đánh giá,..

Trên cơ sở đổi mới chương trình, nội dung và cung ứng đầy đủ giáo trình và tài liệu học tập, phương tiện kỹ thuật dạy học hiện đại tiếp cận học chế tín chỉ.

Tài liệu tham khảo

(1)  Trần Khánh Đức (2002), Sư phạm kỹ thuật, NXB Giáo dục, Hà Nội

(2)   Nguyễn Đức Trí (2003), Khái quát về hệ thống tiêu chuẩn nghề, đánh giá và cấp văn bằng chứng chỉ trong GDKT&DN, Tài liệu tập huấn, Dự án GDKT&DN- Bộ LĐ, TB&XH, Hà Nội

(3)  Nguyễn Ngọc Hùng (2007), Nghiên cứu ứng dụng phương pháp dạy nghề theo năng lực thực hiện trong đào tạo giáo viên dạy nghề. Chủ nhiệm đề tài NCKH cấ Bộ, MS : CB 2007-03/10

(4)  Nguyễn Ngọc Hùng (2008), Tiêu chuẩn, tiêu chí và cách cho điểm đánh giá kỹ năng nghề trong quá trình đào tạo giáo viên dạy nghề. Tạp chí Khoa học Giáo dục số 35, trang 4,5,6,7

(5)   Nguyễn Ngọc Hùng, (2014) “ Giáo viên dạy nghề và phương pháp dạy thực hành theo năng lực thực hiện’, NXBLĐ&XH

(6)  Nguyễn Ngọc Hùng (2015), “ các biện pháp quản lý quá trình dạy học theo học chế tín chỉ”, Đề tài NCKH, MS : KC2015-15/05/02

(7)  Nguyễn Ngọc Hùng (10/2015)  “ Giảng dạy tích hợp theo năng lực thực hiện tại các trường ĐHSPKT”, hội thảo Khoa học toàn quốc về bồi dưỡng năng lực cho giảng viên các trường SP tại Đà nẵng.



Các tin khác:
LIÊN KẾT ĐÀO TẠO